BOI โรงงานและคลังสินค้า ครอบคลุมกิจการประเภทใดบ้าง? คู่มือก่อนลงทุนออกแบบพร้อมก่อสร้าง ปี 2569

BOI พิจารณาจากกิจการ ไม่ใช่จากลักษณะของอาคาร

ประเด็นสำคัญคือ BOI ไม่ได้ให้สิทธิประโยชน์เพียงเพราะมีการสร้างโรงงานหรือโกดังสินค้า

ตัวอย่างเช่น โรงงานสองแห่งมีพื้นที่อาคารเท่ากัน แต่แห่งหนึ่งผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ตามประเภทกิจการที่ได้รับส่งเสริม ขณะที่อีกแห่งประกอบธุรกิจที่ไม่เข้าเกณฑ์ BOI โครงการทั้งสองอาจได้รับสิทธิประโยชน์แตกต่างกัน

ในทำนองเดียวกัน อาคารคลังสินค้าทั่วไปกับศูนย์กระจายสินค้าที่มีระบบบริหารจัดการทันสมัย อาจมีเงื่อนไขการพิจารณา BOI ไม่เหมือนกัน

ดังนั้น เจ้าของโครงการควรเริ่มจากการตรวจสอบประเภทกิจการก่อน แล้วจึงพัฒนาแบบอาคารให้รองรับกระบวนการทำงานจริง

สามารถตรวจสอบข้อมูลจากบัญชีประเภทกิจการที่ให้การส่งเสริมการลงทุนของ BOI และคู่มือการขอรับการส่งเสริมการลงทุน ปี 2569

1. โรงงานผลิตอาหารและแปรรูปสินค้าเกษตร

อุตสาหกรรมอาหารและการแปรรูปสินค้าเกษตรเป็นกลุ่มที่มีประเภทกิจการได้รับส่งเสริมหลายรายการ โดยการพิจารณาขึ้นอยู่กับชนิดสินค้า กระบวนการผลิต และเทคโนโลยีที่ใช้

ตัวอย่างกิจการที่ควรตรวจสอบสิทธิ BOI ได้แก่

• โรงงานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร
• โรงงานผลิตอาหารแช่แข็งบางประเภท
• โรงงานผลิตวัตถุดิบอาหารที่เข้าเกณฑ์
• โรงงานแปรรูปสินค้าเกษตรด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่
• โรงงานผลิตอาหารที่มีกระบวนการผลิตตามข้อกำหนด

สิ่งสำคัญในการออกแบบโรงงานอาหาร

โรงงานกลุ่มนี้ควรออกแบบผังการทำงานให้สอดคล้องกับกระบวนการผลิต โดยเฉพาะการรับวัตถุดิบ การผลิต การบรรจุ และการจัดเก็บสินค้า

ประเด็นสำคัญด้านอาคาร ได้แก่ ระบบระบายน้ำ การควบคุมอุณหภูมิ การป้องกันการปนเปื้อน การระบายอากาศ และการจัดเส้นทางขนย้ายสินค้า

หากโครงการมีห้องเย็นร่วมด้วย ควรออกแบบระบบทำความเย็นและพื้นที่จัดเก็บตั้งแต่ต้น เพื่อให้ระบบอาคารและกระบวนการผลิตทำงานสัมพันธ์กัน

ผู้ประกอบการสามารถศึกษาตัวอย่างโครงการเพิ่มเติมได้ที่ผลงานออกแบบและก่อสร้างโรงงานอาหาร ยา และเครื่องมือแพทย์ของ PES

2. โรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์และยานยนต์ไฟฟ้า (EV)

อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนบางประเภทอยู่ในบัญชีส่งเสริม BOI โดยมีเงื่อนไขแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี และกระบวนการผลิต

ตัวอย่างกิจการ ได้แก่

• โรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ตามประเภทที่กำหนด
• โรงงานผลิตชิ้นส่วนสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า
• โรงงานผลิตอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบขับเคลื่อน
• โรงงานผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับยานยนต์

แนวทางออกแบบโรงงานชิ้นส่วนยานยนต์

ควรพิจารณาขนาดและน้ำหนักเครื่องจักร ตำแหน่งสายการผลิต ระบบไฟฟ้า และเส้นทางขนส่งวัตถุดิบ

โรงงานบางแห่งอาจต้องการพื้นที่ประกอบชิ้นส่วนขนาดใหญ่ รวมถึงพื้นที่สำหรับตรวจสอบคุณภาพและจัดเก็บผลิตภัณฑ์

การวางแผนพื้นที่สำหรับขยายสายการผลิตตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นเมื่อธุรกิจต้องปรับกำลังการผลิตในอนาคต

3. โรงงานผลิตอิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์ไฟฟ้า

กิจการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์ไฟฟ้าบางประเภทมีโอกาสเข้าข่ายได้รับการส่งเสริม BOI

ตัวอย่าง เช่น

• โรงงานผลิตแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์
• โรงงานผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าที่เข้าเกณฑ์
• โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เฉพาะทาง
• โรงงานผลิตชิ้นส่วนสำหรับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง

โรงงานกลุ่มนี้บางประเภทต้องควบคุมสภาพแวดล้อมการผลิต เช่น อุณหภูมิ ความชื้น ความสะอาด และคุณภาพระบบไฟฟ้า

จึงควรนำข้อมูลเครื่องจักรและข้อกำหนดของกระบวนการผลิตมาใช้ตั้งแต่ขั้นออกแบบอาคาร เพื่อให้สามารถกำหนดพื้นที่ผลิต ระบบปรับอากาศ และระบบวิศวกรรมได้ตรงกับความต้องการ

4. โรงงานผลิตเครื่องจักรและระบบอัตโนมัติ

BOI มีประเภทกิจการที่เกี่ยวข้องกับการผลิตเครื่องจักร อุปกรณ์อุตสาหกรรม และระบบอัตโนมัติตามเงื่อนไขที่กำหนด

ตัวอย่างกิจการ เช่น โรงงานผลิตเครื่องจักรอุตสาหกรรม โรงงานผลิตชิ้นส่วนเครื่องจักร และโรงงานผลิตอุปกรณ์ระบบ Automation

ข้อพิจารณาด้านงานก่อสร้าง

โรงงานลักษณะนี้ควรออกแบบให้รองรับเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่อาจมีน้ำหนักมากหรือมีขนาดใหญ่

ประเด็นที่ต้องคำนึงถึง ได้แก่

• ความสูงของอาคาร
• ระยะช่วงเสาระหว่างโครงสร้าง
• ความสามารถในการรับน้ำหนักของพื้น
• เส้นทางลำเลียงเครื่องจักร
• พื้นที่ประกอบและทดสอบผลิตภัณฑ์
• พื้นที่สำหรับการบำรุงรักษา

การวางผังอาคารให้ยืดหยุ่นช่วยรองรับการปรับปรุงหรือเพิ่มเครื่องจักรในอนาคต

5. โรงงานผลิตโลหะ พลาสติก และวัสดุอุตสาหกรรม

กิจการผลิตวัสดุอุตสาหกรรมบางประเภทอาจขอรับการส่งเสริม BOI ได้ตามหลักเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิต

สำหรับงานออกแบบก่อสร้าง ต้องพิจารณาประเภทเครื่องจักร ระบบระบายอากาศ พื้นที่เก็บวัตถุดิบ ระบบสาธารณูปโภค และข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม

โรงงานที่มีการใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่หรือมีการดำเนินงานเฉพาะทาง ควรให้ทีมออกแบบตรวจสอบข้อกำหนดทางวิศวกรรมก่อนสรุปแบบและงบประมาณ

6. โรงงานผลิตเครื่องมือแพทย์และผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์

การผลิตเครื่องมือแพทย์และผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์บางประเภทอยู่ในบัญชีส่งเสริม BOI

โรงงานกลุ่มนี้อาจมีข้อกำหนดเกี่ยวกับพื้นที่ผลิต ระบบปรับอากาศ การควบคุมสภาพแวดล้อม และการตรวจสอบคุณภาพ

ผู้ประกอบการจึงควรระบุประเภทสินค้าและมาตรฐานการผลิตให้ชัดเจนก่อนเริ่มโครงการ เพื่อให้การออกแบบพื้นที่และระบบอาคารเหมาะกับการใช้งานจริง

สรุปสำหรับผู้ลงทุน: การพัฒนาโรงงาน BOI ควรเริ่มจากการตรวจสอบประเภทกิจการและกระบวนการผลิต แล้วจึงกำหนดรูปแบบอาคาร เครื่องจักร และระบบวิศวกรรมที่เหมาะสม

ตารางเปรียบเทียบประเภทคลังสินค้า BOI ปี 2569

อ้างอิง: คู่มือการขอรับการส่งเสริมการลงทุน BOI ปี 2569 หน้า 94 และ 197–198 โดยเงินลงทุนขั้นต่ำของ IDC และ Smart Distribution Center ไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียน ตารางนี้สรุปเงื่อนไขหลัก ไม่ใช่หลักเกณฑ์ทั้งหมด

1. ศูนย์กระจายสินค้า DC (Distribution Center)

DC คือศูนย์กระจายสินค้าที่ดำเนินงานด้านการรับสินค้า จัดเก็บ บริหารสินค้าคงคลัง คัดแยก และกระจายสินค้าอย่างเป็นระบบ

ตามประเภทกิจการ BOI 10.11.3 มีเงื่อนไขสำคัญ ได้แก่

• มีทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท
• มีสถานที่จัดเก็บสินค้าควบคุมด้วยระบบคอมพิวเตอร์ที่ทันสมัย
• ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และข้อกำหนดอื่นที่เกี่ยวข้อง

กิจการ DC อยู่ในกลุ่มสิทธิประโยชน์ B ซึ่งไม่มีสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามสิทธิพื้นฐาน แต่อาจได้รับสิทธิประโยชน์อื่นตามเงื่อนไข

แนวทางออกแบบศูนย์กระจายสินค้า DC

การออกแบบศูนย์กระจายสินค้าควรเริ่มจากข้อมูลปริมาณสินค้าเข้าออก รูปแบบการจัดเก็บ และจำนวนเที่ยวรถขนส่ง

องค์ประกอบที่สำคัญ ได้แก่

• Loading Dock สำหรับรับและส่งสินค้า
• พื้นที่เก็บสินค้าและระบบชั้นวาง
• เส้นทางรถยกและอุปกรณ์ขนถ่าย
• พื้นที่คัดแยกสินค้า
• พื้นที่เตรียมจัดส่ง
• ระบบ WMS สำหรับบริหารคลังสินค้า
• พื้นที่สำนักงานและพื้นที่สนับสนุนการทำงาน

การออกแบบ Layout ให้สอดคล้องกับการเคลื่อนย้ายสินค้าช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พื้นที่และลดปัญหาความแออัดภายในอาคาร

ผู้ประกอบการสามารถศึกษาผลงานออกแบบและก่อสร้างคลังสินค้าและศูนย์ Fulfillment ของ PES เพื่อประกอบการวางแผนโครงการ

2. ศูนย์กระจายสินค้าระหว่างประเทศ IDC (International Distribution Center)

IDC เป็นกิจการศูนย์กระจายสินค้าระหว่างประเทศด้วยระบบที่ทันสมัย เหมาะกับธุรกิจที่ต้องการใช้ประเทศไทยเป็นฐานบริหารและกระจายสินค้าไปยังหลายประเทศ

ตามประเภทกิจการ BOI 10.11.2 มีเงื่อนไขสำคัญ ได้แก่

1. ทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท
2. มีระบบคอมพิวเตอร์ทันสมัยควบคุมการจัดเก็บสินค้า
3. เงินลงทุนไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียนไม่น้อยกว่า 100 ล้านบาท
4. กระจายสินค้าไปต่างประเทศไม่น้อยกว่า 5 ประเทศ
5. มีสัดส่วนรายได้จากค่าบริหารจัดการสินค้าที่ลูกค้านำไปกระจายในต่างประเทศมากกว่าร้อยละ 50 ของรายได้ทั้งหมด

กิจการ IDC อยู่ในกลุ่ม A3 ซึ่งมีสิทธิพื้นฐานยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 5 ปี ภายใต้หลักเกณฑ์ที่กำหนด

การออกแบบ IDC ต้องพิจารณาอะไรบ้าง?

นอกจากพื้นที่จัดเก็บสินค้าแล้ว ต้องคำนึงถึงระบบขนส่งและการบริหารสินค้าระหว่างประเทศ เช่น

• พื้นที่รับเข้าและส่งออกสินค้า
• ระบบบริหารสินค้าคงคลัง
• พื้นที่ตรวจสอบและคัดแยกสินค้า
• จุดขนถ่ายสินค้าสำหรับรถขนส่ง
• พื้นที่สำหรับงานเอกสารและประสานงานโลจิสติกส์
• การเชื่อมต่อกับเส้นทางขนส่งหลัก

ทำเลที่ตั้งเป็นอีกปัจจัยสำคัญ โดยควรพิจารณาความสัมพันธ์กับท่าเรือ สนามบิน และโครงข่ายขนส่งตามลักษณะกิจการ

3. ศูนย์กระจายสินค้าอัจฉริยะ (Smart Distribution Center)

Smart Distribution Center เป็นศูนย์กระจายสินค้าที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการจัดเก็บและบริหารจัดการสินค้า

ตามประเภทกิจการ BOI 10.11.1 มีเงื่อนไขสำคัญ ได้แก่

• มีระบบจัดเก็บสินค้าควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ASRS
• มีเงินลงทุนไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียนไม่น้อยกว่า 1,000 ล้านบาท
• มีการดำเนินงานด้านข้อมูลและเทคโนโลยีตามที่กำหนด
• มีบุคลากรไทยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามสัดส่วนที่กำหนด
• มีการฝึกอบรมและกิจกรรมวิจัยพัฒนาตามหลักเกณฑ์

กิจการนี้อยู่ในกลุ่ม A2 ซึ่งมีสิทธิพื้นฐานยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 8 ปีภายใต้เงื่อนไข

สิ่งสำคัญในการออกแบบ Smart Warehouse

อาคารสำหรับระบบจัดเก็บสินค้าอัตโนมัติต้องพิจารณาร่วมกับข้อกำหนดของเครื่องจักรและระบบจัดเก็บตั้งแต่ต้น

ประเด็นที่ควรศึกษา ได้แก่

• ความสูงอาคารและความสูงใช้งานจริง
• ระยะช่วงเสา
• ความสามารถในการรับน้ำหนักและความเรียบของพื้น
• การจัดตำแหน่งระบบ ASRS
• ระบบไฟฟ้าและระบบสื่อสาร
• พื้นที่ติดตั้งและบำรุงรักษา
• ระบบความปลอดภัยและป้องกันอัคคีภัย

ข้อควรเข้าใจ: การมี WMS หรือใช้อุปกรณ์อัตโนมัติบางส่วนไม่ได้ทำให้ได้รับ BOI ประเภท Smart Distribution Center โดยอัตโนมัติ โครงการต้องผ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่กำหนด

4. คลังสินค้าห้องเย็น (Cold Storage)

กิจการห้องเย็นเป็นอีกประเภทที่ BOI มีหลักเกณฑ์การส่งเสริมอย่างชัดเจน

ตามประเภทกิจการ 1.4.4 แบ่งเป็นสองกลุ่มสำคัญ ได้แก่

ประเภท 1.4.4.1: กิจการห้องเย็นหรือกิจการห้องเย็นและขนส่งห้องเย็นที่ใช้สารทำความเย็นธรรมชาติตามเกณฑ์ จัดอยู่ในกลุ่ม A4

ประเภท 1.4.4.2: กิจการห้องเย็นหรือกิจการห้องเย็นและขนส่งห้องเย็นกรณีอื่นที่ใช้สารทำความเย็นซึ่งมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำตามเกณฑ์ จัดอยู่ในกลุ่ม B

แนวทางออกแบบก่อสร้างคลังสินค้าห้องเย็น

การออกแบบควรเริ่มจากประเภทสินค้าที่ต้องจัดเก็บและอุณหภูมิที่ต้องการ

ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ระบบฉนวนอาคาร ระบบควบคุมอุณหภูมิ พื้นที่รับส่งสินค้า ความถี่เปิดประตู และระบบพลังงาน

การวางแผนระบบอาคารอย่างเหมาะสมช่วยให้ผู้ประกอบการบริหารต้นทุนด้านพลังงานและรักษาคุณภาพสินค้าระหว่างจัดเก็บได้ดีขึ้น

5. คลังสินค้าสินค้าเกษตรและไซโล

BOI ยังมีประเภทกิจการเกี่ยวกับการคัดคุณภาพและเก็บรักษาผลิตผลทางการเกษตร รวมถึงกิจการอบพืชและไซโลตามเกณฑ์

แม้อาคารลักษณะนี้อาจคล้ายคลังสินค้าทั่วไป แต่การได้รับส่งเสริมขึ้นอยู่กับกิจกรรมและเทคโนโลยีที่ใช้จริง

การออกแบบจึงต้องคำนึงถึงประเภทสินค้า เครื่องคัดแยก ระบบลำเลียง และความต้องการด้านการเก็บรักษาเป็นสำคัญ

กรณีที่ 1: คลังสินค้าในพื้นที่โรงงาน

หากคลังสินค้าเป็นอาคารสนับสนุนกิจการผลิต ต้องพิจารณาว่าอยู่ภายในขอบเขตโครงการที่ได้รับการส่งเสริมหรือไม่

กรณีที่ 2: อาคารคลังสินค้าให้เช่า

หากลงทุนสร้างอาคารเพื่อปล่อยเช่าพื้นที่ ต้องตรวจสอบประเภทกิจการของผู้ลงทุนโดยเฉพาะ เพราะการให้เช่าพื้นที่ไม่ใช่กิจการศูนย์กระจายสินค้าโดยอัตโนมัติ

กรณีที่ 3: บริษัทโลจิสติกส์ที่ดำเนินกิจการกระจายสินค้า

หากธุรกิจมีการบริหารจัดเก็บและกระจายสินค้าตามข้อกำหนดของ BOI อาจมีประเภทกิจการที่เกี่ยวข้องสำหรับการยื่นขอรับส่งเสริม

ดังนั้น ก่อนลงทุนสร้างคลังสินค้า ควรระบุรูปแบบธุรกิจ ผู้ดำเนินกิจการ ระบบที่ใช้ และแหล่งที่มาของรายได้ให้ชัดเจน

ตัวอย่างประเภทผลงานของ PES

PES มีผลงานที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ เช่น

งานก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรม: โครงการโรงงานพร้อมสำนักงานในนิคมอุตสาหกรรม TFD จังหวัดฉะเชิงเทรา

งานก่อสร้างและปรับปรุงคลังสินค้า: โครงการปรับปรุงคลังสินค้า SURE FILTER ให้เป็นศูนย์ Fulfillment ที่รองรับระบบขนย้ายสินค้า รวมถึงโครงการคลังสินค้าโครงสร้างเหล็ก Solar D

งานปรับปรุงระบบคลังสินค้า: โครงการแก้ไขปัญหาพื้นคลังสินค้าและปรับปรุงพื้นที่จัดเก็บสำหรับ DSV Solutions

สามารถดูข้อมูลและรายละเอียดโครงการได้จากผลงานออกแบบก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรม และผลงานก่อสร้างโกดังและคลังสินค้า

ตัวอย่างผลงานดังกล่าวใช้เพื่อแสดงขอบเขตงานออกแบบและก่อสร้าง ไม่ได้หมายความว่าโครงการนั้นได้รับการส่งเสริม BOI

การวางแผนร่วมกับทีมออกแบบและก่อสร้างตั้งแต่ต้นช่วยให้เจ้าของธุรกิจสามารถนำความต้องการด้านการผลิต การจัดเก็บสินค้า และงบประมาณมาพัฒนาเป็นแนวทางโครงการที่ชัดเจนขึ้น