วิธีถมดินก่อสร้างโรงงานให้ประหยัดต้นทุน แบ่งสเปคบดอัดให้ถูกจุด ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

วิธีถมดินโรงงานประหยัดต้นทุน ต้องเริ่มจาก “เข้าใจโครงสร้าง”

ในการวางแผน การถมดินสร้างโรงงาน หนึ่งในหมวดงบประมาณที่มักสร้างความกังวลให้กับเจ้าของธุรกิจและนักลงทุน คือ งานเตรียมพื้นที่และปรับระดับดิน เพราะที่ดินแต่ละแปลงมีระดับเดิม สภาพชั้นดิน และเงื่อนไขการก่อสร้างแตกต่างกัน

หากกำหนดสเปคงานถมดินไม่เหมาะสม อาจทำให้ต้องเสียทั้งค่าวัสดุ ค่าขนส่ง ค่าเครื่องจักร และค่าบดอัดสูงเกินความจำเป็น โดยไม่ได้เพิ่มประโยชน์ต่อโครงสร้างในสัดส่วนที่เท่ากัน

บริษัท โปร เอ็น เซิร์ฟ จำกัด PRO EN SERV CO., LTD. (PES) จึงแนะนำให้เจ้าของโครงการแยกพื้นที่ถมดิน โดยเฉพาะระหว่าง พื้นที่ใต้อาคารที่เป็น Slab on Pile และ พื้นที่ถนนหรือลานที่เป็น Slab on Ground ก่อนกำหนดสเปคการบดอัด

1. ทำไมงานถมดินสร้างโรงงานถึงเป็นต้นทุนหมวดแรกที่ควบคุมยาก?

งานถมดินในโครงการขนาดใหญ่ เช่น โรงงานอุตสาหกรรม คลังสินค้า ศูนย์กระจายสินค้า หรือพื้นที่ลานภายนอก อาจใช้ปริมาณวัสดุถมจำนวนมาก ทำให้ความแตกต่างของต้นทุนเพียงเล็กน้อยต่อหน่วย สามารถกระทบงบประมาณรวมของโครงการได้

โดยต้นทุนหลักของงานถมดิน สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วน

2. เทคนิคสำคัญ: แบ่งสเปคงานถมดินออกเป็น 2 พื้นที่

เพื่อให้โครงการมีทั้งความแข็งแรง และสามารถบริหารงบประมาณได้อย่างเหมาะสม ควรแยกสเปคงานถมดินตามระบบโครงสร้างและลักษณะการใช้งานจริง

3. สเปคที่ 1: การถมดินใต้อาคารโรงงานแบบ Slab on Pile

โซนใต้อาคารโรงงานหลายโครงการ อาจออกแบบพื้นเป็นระบบ พื้นบนเสาเข็ม หรือ Slab on Pile โดยน้ำหนักจากพื้น เครื่องจักร สินค้า และส่วนต่าง ๆ ของอาคาร จะถูกถ่ายผ่านระบบพื้นและเสาเข็ม ไปยังชั้นดินที่วิศวกรออกแบบให้รับน้ำหนัก

ดังนั้นดินถมด้านล่างพื้น จึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นฐานรับน้ำหนักหลักของพื้น เหมือนระบบ Slab on Ground

ดินใต้อาคารต้องทำหน้าที่อะไร?

• ปรับพื้นที่ก่อสร้างให้เรียบและได้ระดับ
• ช่วยให้หน้างานไม่เป็นโคลนหรืออ่อนตัวจนเกินไป
• รองรับการวิ่งของรถตอกเสาเข็ม รถเครน และรถบรรทุกในช่วงก่อสร้าง
• สร้าง Working Platform ที่เหมาะสมกับเครื่องจักร
• รักษาสภาพหน้างานให้สามารถทำงานต่อเนื่องได้

แนวทางนี้ช่วยลด จำนวนรอบรถบด เวลาทำงานเครื่องจักร ค่าน้ำมัน และค่าทดสอบ โดยยังคงต้องรักษาความเหมาะสมของพื้นที่สำหรับการทำงานก่อสร้าง และปฏิบัติตามรายละเอียดในแบบวิศวกรรม

4. สเปคที่ 2: การถมดินใต้ถนน คสล. และลานแบบ Slab on Ground

พื้นที่ภายนอกอาคาร เช่น ถนน คสล. ลานรถบรรทุก ลาน Loading และพื้นที่จอดรถ มีพฤติกรรมการรับน้ำหนักแตกต่างจากพื้นอาคารบนเสาเข็ม

น้ำหนักจากรถเทรลเลอร์ รถคอนเทนเนอร์ รถบรรทุก หรือรถโฟล์คลิฟท์ จะถ่ายผ่านแผ่นพื้นและชั้นพื้นทาง ลงสู่ ชั้นดินถมและชั้นดินเดิม โดยตรง

แนวทางควบคุมงานถมใต้ถนน

• ถมวัสดุเป็นชั้นตามความหนาที่กำหนด
• บดอัดแต่ละชั้นก่อนขึ้นชั้นถัดไป
• ควบคุมความชื้นให้เหมาะกับการบดอัด
• ใช้เครื่องจักรบดอัดให้เหมาะกับชนิดของวัสดุ
• สุ่มตรวจสอบความแน่นในสนาม
• ตรวจสอบให้ผ่านเกณฑ์ก่อนก่อสร้างชั้นถัดไป

ในตัวอย่างสเปคของบทความนี้ พื้นที่ถนนกำหนดการบดอัด ไม่น้อยกว่า 95% Modified Proctor โดยรายละเอียดจริงต้องพิจารณาตามแบบ รายการประกอบแบบ และข้อกำหนดของแต่ละโครงการ

5. ตารางเปรียบเทียบสเปคการถมดินใต้อาคาร vs ใต้ถนน คสล.

6. 5 ขั้นตอนการถมดินโรงงานให้อยู่ในงบและได้มาตรฐาน

หากเจ้าของธุรกิจต้องการควบคุมงานถมดิน ให้ได้ทั้งคุณภาพและความคุ้มค่า ควรเริ่มวางแผนก่อนสั่งดินเข้าพื้นที่จริง

7. ปัจจัยที่มีผลต่อราคาและต้นทุนงานถมดินโรงงาน

การคำนวณงบงานถมดิน ไม่ควรมองเฉพาะราคาดินต่อคิว เพราะต้นทุนจริงยังขึ้นอยู่กับ แหล่งวัสดุ การขนส่ง สภาพอากาศ การจัดการพื้นที่ และข้อกำหนดทางวิศวกรรม

ประหยัดต้นทุนด้วย Value Engineering ไม่ใช่ลดคุณภาพงาน

การแบ่งสเปคการถมดิน เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของแนวคิด Value Engineering ในการก่อสร้างโรงงาน

เป้าหมายไม่ใช่การลดราคาทุกอย่าง แต่คือการวิเคราะห์ว่า พื้นที่ใดจำเป็นต้องลงทุนกับคุณภาพสูง และพื้นที่ใดสามารถกำหนดมาตรฐานให้เหมาะกับหน้าที่จริง

8. FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการถมดินสร้างโรงงาน

บทสรุป: วิธีถมดินโรงงานให้ประหยัด คือ “ถมให้ถูกสเปค” ไม่ใช่ “ถมให้ถูกที่สุด”

การควบคุมต้นทุนงานถมดิน ไม่ได้เกิดจากการลดคุณภาพวัสดุ หรือลดขั้นตอนสำคัญ แต่เกิดจากการเข้าใจระบบโครงสร้าง และกำหนดสเปคให้ตรงกับหน้าที่ของแต่ละพื้นที่

การวางแผนเรื่องนี้ตั้งแต่ช่วงออกแบบ ช่วยให้เจ้าของธุรกิจสามารถควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ก่อนรถดินเที่ยวแรกเข้าหน้างาน และเป็นหนึ่งในแนวทาง Value Engineering ที่สามารถสร้างความคุ้มค่าให้กับโครงการก่อสร้างโรงงานได้อย่างแท้จริง